Hoe Klimmen zijn naam kreeg......

Het late licht van een warme zomerdag hing over het heuvelland. De schaduwen van de nader sluipende avond trokken reeds door het onderhout bezijds de smalle, bochtige weg, die half verborgen uit het landschap omhoog kwam. Hier en daar brak het rossig licht door het loof van beuk en eik en toverde grillige plekken op het mulle wegdek. Het was nog drukkend, geen windje bewoog het gebladerte en geen vogel had lust in zijn avondlied. Twee naderende reizigers waren nauwelijks in deze stilte hoorbaar. Hun ruw-lederen sandalen klonken gedempt in de droge bovenlaag, waar bij iedere stap wat fijn stof traag omhoog dwarrelde. Een oudere man liep voorop. Aan de gordel rond zijn grof linnen wambuis hing een plat stenen kruikje en een jachtmes. Achter hem probeerde zijn jongere metgezel zijn schreden te richten naar zijn voorganger. Hij droeg dezelfde kleding en had bovendien een korte bijl en een knapzak op de rug. Beiden omklemden een stevige reisknuppel. Ongeveer een half uur geleden waren ze in een laagte een voorde gepasseerd, waar de zomerdroogte nauwelijks het lauwe water over hun vermoeide voeten liet spoelen. Daarna was de weg steeds meer gaan stijgen. Reeds enkele malen had de oudste in dit laatste half uur gedurende enkele ogenblikken stilgestaan, zich het zweet met zijn halsdoek afvegend en een slok water uit de kruik nemend. Daarbij namen zijn ogen de omgeving nauwlettend op, als zocht hij in zijn herinnering naar herkenningspunten. De jongste keek hem dan zwijgend aan. Hij wist, ofschoon hij hier geheel onbekend was, dat de ander een nachtverblijf zocht, want de avond zou nu gauw vallen. Enige tijd later stond de oudere opnieuw stil; links was nu een vochtige laagte zichtbaar waarboven de avondnevel dreef. Over dit veld, met hier en daar wat verspreide struiken, beroerde hen een zachte avondwind die zo pas aan zijn onbekende reis was begonnen en die nu verkwikkend om hun slapen streek na de bloedwarme bladertunnel achter hen. Van ver klonk het geluid van blatende schapen en 't geblaf van een hond. Zij naderden een nederzetting. Zonder een woord te wisselen versnelden zij de pas. De weg voor hen leek even te aarzelen, dan, met een plotselinge, nijdige klim liep hij stijl naar boven. De bomen en struiken werden nu op tal van plaatsen onderbroken en gaven een doorkijk op de kleine akkers die tegen de heuvel lagen.
De weg voor hen leek te eindigen in de donkere vormen van een groep strooien daken, die tegen de avondlucht afstaken. Een scherpe geur van brandend hout kwam de reizigers tegemoet. De oudste snoof hoorbaar, door de rook en de verdubbelde krachtsinspanning, bij deze laatste klim. Daardoor kwam het dat zij eerst nu de geluiden van zware mannenstemmen hoorden en even later het geschrokken blaffen van vele honden, die hun late komst aankondigden. Toen hun gestalten plotseling afstaken binnen de lichtkring van een groot vuur, stokten de stemmen van een kleine menigte, welke daar verzameld was. Er viel een stilte. De honden kropen, na een scherpe vermaning, grommend maar waakzaam, naar donkere hoeken en een zwijn nam, nu duidelijk hoorbaar, een bad in de nabij gelegen poel. Vermoeid leunend op hun stok namen de beide reizigers het tafereel in zich op: een dichte kring van mannen zat geschaard onder een grote lindeboom met in hun midden, op een lichte verhoging, de witgebaarde raad der ouden. Kennelijk waren ook de buurtschappen uit de omgeving present want het getal der aanwezigen overtrof verre het aantal huizen, die met hun vers witsel, zwarte balken en donkere holten van openstaande halve deuren, als romantische decors rond dit plein geschaard stonden. Even buiten de grote kring van mannen zaten prachtig uitgedoste vrouwen en nieuwsgierige jongelingen, die, onmondig als ze nog waren, de gesprekken als toehoorders oplettend volgden, terwiji zowaar nog kleine kinderen door het gras kropen op jacht naar krekels en vuurvliegjes.
De vreemdelingen voelden dat hun komst de geslotenheid van deze volksgemeenschap had verstoord. Als om zich te verontschuldigen richtte de oudste zich, terwijl de jongere wat verlegen voor al die ogen achter diens rug verscholen bleef, tot al die hoofden, die afwachtend, verrast en hier en daar ook achterdochtig naar het tweetal gericht waren en zei gemoedelijk de kring rondkijkend: "Hè, hè, dat is klumme....!"
Nog even bleef men onbewogen bij deze woorden, die in hun eigen taal uitgesproken werden. Dan gleed er plotseling een glimlach over het tanige gezicht van de oudste der wijze mannen, hij ging staan en zei: "Beste allebei! Zeet wilkom in oos midde. Ver huere aan eur sjpraok, dat der sjtamverwante zeet. Ver zind blie uch hie te höbbe en ver zulle uch auch gèèr aete en e bed vuer de nach versjaffe." Vervolgens wendde hij zich tot de kring der mannen: "Huert ger wat dizze onbekinde zaet? 't is klumme om tot hie te komme. Wat zou ver dan nog langer kalle en prakkedinke uever enne naam vuer ozo heimet op en om dizze berg. 't Is al der driejde daag dat ver bie-ein zind. Laote ver noe oze hertog melde dat 't KLUMME is en zal blieve zoelang der berg d'r is en dat vieër zoe geneump wille waere van noe en ten alle tieje!!
En om zijn woorden kracht bij te zetten sloeg hij met een zware stenen hamer op de tafel, waarna een instemmend en daverend hoera over het plein klonk. Daarna werden de voorzitter en de twee reizigers op de schouders geheven en de kring rondgedragen.
Even later vertrokken er reeds mannen, vrouwen en kinderen in de richting van Craubeek en andere buurtschappen. Velen ook nodigden de vreemdelingen gastvrij uit ter overnachting. Nu eerst begrepen de reizigers, dat de raad der ouden een naam voor deze plaats had gezocht. In de loop der tijden, lang nadat de alleroudsten zich nog konden herinneren dat hun voorouders hier hun zwerven en rondtrekken hadden opgegeven, was de nederzetting met zijn buurtschappen allengs tot een mankracht van betekenis uitgegroeid, zodat de hertog, tot wiens gezag deze gebieden behoorden, besloten had, ter betere onderkenning, hen een naam te geven.
Toen een grote volle maan enkele uren later aan de stille mat-blauwe hemel hing, vielen haar bleke stralen op het slapende "Klumme". De elzen- en berkenmeien, die enkele dagen tevoren ter gelegenheid van het zonnefeest waren geplant, stonden met hun half verwelkt loof roerloos als wachters rond het dorpsplein.
Boven de warme as dansten ontelbare muggen in zwermen rond en vermengden zich de laatste brandgeuren met die van vele kruiden, die overal groeiden, tot een heerlijke melange. De zomernacht vierde uitbundig feest over het dorp, dat een naam gekregen had...