|
|
Vuer die zich neet kinne waere
|
|
Het monument op de Vrijthof van ons dorpje werd in september 1989 door burgemeester Strous onthuld. Deze 'vogel der vrijheid' is in opdracht van het gemeentebestuur van Voerendaal ontworpen door de Heerlense kunstenaar Cyriel Laudy en toont ons een bronzen vogel die zich lijkt los te willen maken van de drie metalen buizen die hem omvatten. 'Vuer die zich neet kinne waere' (voor alle mensen die zich niet kunnen verdedigen) prijkt er op de plaquette aan de voet van het gedenkteken. Het herinnert ons, behalve aan alle verschrikkingen die de oorlogsjaren met zich mee brachten, bovenal aan de onderdrukking... Dit gegeven inspireerde Dhr. Sjang Eussen tot het schrijven van het volgende gedicht. Het werd in april 1990, in het dialect van onze streek, gepubliceerd in het kwartaal-magazine 'Geulrand' (nummer 30, blz. 51). Loewt der teks op ei monument op der Vriet 'hef i Klumme, Es herinnering aa kreeg en aa Dütsje tiranne, Me vueral aa der börger doe, geknech of verbanne, En dae uever nieks mie zelf kós besjtumme. Neet aa kreegshelde wuert hie aandach gegaeve, Me aan de massa's die machteloos waore En die dèk dachte: ,,Noe is alles verlaore', Me toch bleeve houpe, i angs en i baeve. Me neet allein aa aorlog haat der kunstenaer gedach, Me ouch aa anger ónrech, dat nog sjteit te gebuere. Aa lüj, neet getèld en nao wae geine wilt huere En waeges ermood, werkloosheid, of hoedskleur verach. De lüj dus, die zich neet waere kinne, Omdat oetbuitesj en egoïste mach en riekdom wille, Daovuer der riekdóm van de natuur versjpille En neet wille beseffe, dat dao geine bie ka winne. Dat zint dezelfde es die meine väöl baeter te zin, Want ze höbbe de cente en daodoar de mach. Aa wie ze dao aakaome wuert neet mië gedach. Ei geweite is ballas, dat bringk gei gewin. Dat eine professer ós noe al vuersjpelt, Dat binnekort eine op de drie lüj kanker haat, Wat mót ver dao mit, daobie haat geine baat. Is jao nieks aa te wille, kos väöl te väöl geld. Zoa redenere de lüj, die et kinne vuerkómme, Went ze op milieuvrunt 'liche meneer producere, Miljarde winste gebroeke op anger menere. Dat geine zaet dat et neet kint, want et mót potverdómme. En woa blieve oos regeerdesj mit hunne ethiek? Die zint toch verplich vuer eedere börger te zörge? Of dinke die ouch mer van hüj pis mörge En neume dat dan hoagere politiek? Me.... mesjien mót ver ouch waal vuer eige duer kaere. Zint ver zelf genaege óm ós vas te verbinge, Angesj te gaon laeve en offesj te bringe, ,,Vuer" al die lüj, ,,die zich neet kinne waere"? Sjang Eussen 
 
|
|||||