|
|
|
Plaats de cursor op de foto van uw keuze voor meer informatie...
Klimmenaren zijn er trots op dat ze tot de 'echte' Zuidlimburgers behoren. Met deze aanduiding dient zich echter een klein probleempje aan want wie mag zich als zodanig presenteren? Is het de stedeling of de dorpsbewoner? Zijn het de ouders die thuis met hun kinderen 'Hollands' praten en hun schouders ophalen bij het carnaval en de schutterij, of zijn het hun buren die zich ondanks een barstende hoofdpijn op Aswoensdag alweer verheugen op het volgende carnaval?
Het mag duidelijk zijn dat onze keuze valt op de man of vrouw die gewoon 'plat' praat, elke gelegenheid om een feestje te vieren met beide handen aangrijpt en trots is op het culturele erfgoed van onze provincie. Die Zuidlimburger zullen wij proberen te beschrijven. Met zijn geheel eigen aard en zijn typische eigenaardigheden...
De Zuidlimburger heeft een Nederlands paspoort maar vertolkt in zijn dagelijkse doen en laten een dubbelrol. Hij is 'eine
Hollender' maar praat en leeft op zijn eigen manier. Als Nederlander betaalt hij met dezelfde tegenzin als zijn 'Hollandse' landgenoten zijn belastingen. Bovendien is hij een prima supporter van het nationale elftal als de voetbaleer wordt verdedigd. Dit ondanks het feit dat RODA, MVV en FORTUNA altijd de beste voetbalclubs zullen zijn... Hij weet ook als géén ander hoe een 'Hollandse nieuwe' smaakt en uiteraard spreekt hij het ABN. Laten 'de Hollender' zich echter bedienen van een scherpe en harde 'chee', de Limburger spreekt deze klank zo zacht uit dat hem dit tot het nationale buitenbeentje heeft gemaakt. Vertel hem echter niet dat zijn Nederlands slechter is dan dat van zijn overige landgenoten. Hij kent het verschil tussen leggen en liggen, kennen en kunnen en zelfs het gebruik van de lange IJ en de korte EI is voor hem geen probleem. Sterker nog, hij heeft hier een prima hulpmiddeltje voor:Wanneer het woord in het Limburgs wordt uitgesproken met een IE-klank, wordt het met een lange IJ geschreven. Een paar voorbeelden: Tied=tijd, kriege=krijgen, sjwiege=zwijgen, sjmiete=smijten. Woorden die in ons dialect echter een EI-klank hebben, worden met een korte EI geschreven. Een paar voorbeelden: Eier=eieren, eikebaum=eikenboom, eindelik=eindelijk, eigewies=eigenwijs. Daar mogen 'die kaal Hollender' nog eens een voorbeeld aan nemen!! Die laatste opmerking brengt ons meteen bij zo'n specifieke eigenschap van ons volkje: Het 'vreigele'. Dr. H.J.E Endepols omschrijft dit woord in zijn "Woordenboek of Diksjenaer van 't Mestreechs" als: plagend elkaar dwarsbomen, kleine hatelijkheden zeggen, steken onder water geven. Als het maar even kan zal hij het dialect van zijn geboorte- of woonplaats spreken. Wanneer in de vroege lente  de eerste vakantiekriebels de kop op steken, zal hij meestal een vakantiefolder van zuidelijk Europa ter hand nemen want een vakantie aan de Nederlandse kust kan hem niet echt bekoren. Wil hij met carnaval of tijdens de processie de vlag met het grootste plezier uitsteken, op Koninginnedag wordt dat nogal eens vergeten...Verder verkiest hij vaak de Duitse TV en Radio WDR4 boven de nationale zenders en drinkt hij liever een koel pilsje dan welke 'klare' dan ook... Wie niet beter weet, zal na het voorgaande denken dat hij te maken heeft met een volkje dat zich schuldig maakt aan chauvinisme. Het zal hem om het even zijn want hij weet drommels goed dat hij binnen ons vaderland een heel aparte plaats inneemt. Dat heeft hij vaak genoeg ervaren tijdens zijn vakantie in het buitenland. 'De Limburger' werd hij daar door zijn reisgenoten genoemd en die benaming heeft hij horen uitspreken op een toon die het midden hield tussen afgunst en het wijzen op een curiositeit. Het kan hem eerlijk gezegd niets schelen, zolang hem maar niemand vertelt dat hij een slèchte Nederlander is. Zijn van nature gemoedelijke aard zal die opmerking niet kunnen waarderen. Wel zal hij grif toegeven dat hij een 'andere' Nederlander is dan de Amsterdammer of Groninger. Ook zal hij niet ontkennen dat zijn vaderlandsliefde een beperkte actie-radius kent. Een stelling die hij graag wil toelichten, het liefst onder het genot van een Limburgs pilsje.  Wanneer het gaat om gezagsverhoudingen is hij ouderwets gedwee en zelfs onderdanig. Hij is dan ook geen geboren aktievoerder of staker. Hij is meer het type van stevig mopperen maar 'zijn keutel terugtrekken' wanneer het echt menens dreigt te worden! Wie echter vreest dat iemand die 'van buiten' komt, niet erg welkom is in Zuid-Limburg, heeft het helemaal mis. Sla er de reisgidsen maar op na en U zult zien dat ons stukje Nederland synoniem is aan vriendelijkheid en gastvrijheid. Alle landgenoten zijn van harte welkom in het bronsgroen eikenhout van Zuid-Limburg. Als toerist of streekbewoner met of zonder zachte gee. De Zuidlimburger zal hem vriendelijk en behulpzaam behandelen. Zolang men hem, ondanks zijn andere levensstijl, respecteert en niet probeert zijn culturele erfgoed onderuit te halen, zal hij het toonbeeld van gastvrijheid en vriendelijkheid zijn. Wie dat wel probeert zal hem in zijn meest tere gevoelszenuw raken en zal gegarandeerd 'op de koffie' komen. Wij zullen ons niet wagen aan het precies omschrijven van zijn karakter maar kenmerken als uitbundig, opgewekt, blijmoedig, uitgelaten, gastvrij en bourgondisch zijn beslist niet overdreven. Bovendien heeft hij een sterke drang naar gezelligheid die duidelijk is op te maken uit de talloze feesten die zich in de diverse dorpen en buurtschappen op de kalender hebben geplaatst! Laot klinke de glazer, laot sjoeme et beer, de zörge veur mörge, huuj et plezeer... 
|
|||||